نقد و بررسی دیدگاه ابن تیمیه در تعارض عقل و نقل
43 بازدید
نقش: نویسنده
سال نشر: 00/0/0
وضعیت چاپ : چاپ نشده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
چکیده عقل و نقل دو حجت خداوند است که انسان را به سوی کمال و سعادت رهنمون می‌شود اما در مواردی ظاهر برخی از آموزه‌های نقلی با دستاورد عقل قطعی متعارض به نظر رسیده و رویکرد‌های متفاوتی را به دنبال داشته است. مقاله حاضر بر آن است تا با روش توصیفی تحلیلی با رویکرد انتقادی، ضمن بررسی موارد تعارض عقل و نقل از نظر ابن تیمیه دیدگاه وی را در این باب و نقد قانون تأویل بازخوانی نموده و مورد نقد و بررسی قرار دهد. ابن تیمیه برای تعارض عقل و نقل چهار صورت را فرض کرده است: از مجموع آن‌ها به دست می¬آید که در فرض تعارض عقل قطعی با نقل ظنی و بر عکس، هرچند ابن تیمیه بر تقدم دلیل قطعی نظر دارد و نیز در فرض قطعی بودن دو دلیل عقلی و نقلی به عدم امکان تعارض آن¬ها اذعان دارد، اما وی در موارد بسیاری عملا ظواهر غیر صریح را صریح و قطعی پنداشته و بر تقدم آن بر عقل قطعی تأکید کرده است. نیز وی با ذکر وجوه متعدد قانون تأویل را مورد نقد قرار داده که هیچکدام پایه و اساسی منطقی ندارد و نقدهای ایشان در مقاله مورد نقد قرار گرفته است. بر این اساس دلیل عقلی قطعی برخوردار از شرایط استدلال و عاری از مغالطه با نقل صحیح و صریح معارض نخواهد بود. و آنچه متعارض به نظر رسیده ظاهر نقل با حکم عقل قطعی است که در این قبیل موارد حکم عقل قطعی از باب قرینه لبی بر ظاهر نقل مقدم می‌شود. و تعارض در واقع نه میان دو دلیل عقلی و نقلی است بلکه میان دیدگاه‌ها و برداشت‌های ناشی از اختلاف مبانی اعتقادی و علایق و تمایلات شخصی و فرقه¬ای است. کلید واژه: تعارض عقل و نقل، ابن تیمیه، بلکفه، قانون تأویل.